Πρόκειται για ένα κράμα μετάλλων το οποίο χρησιμοποιείται στην Οδοντιατρική εδώ και 150 χρόνια. Το αμάλγαμα θεωρείται ένα φτηνό, εύχρηστο και ανθεκτικό εμφρακτικό υλικό μεν, είναι δε ξεπερασμένο με μειωμένη αισθητική και πολλά μειονεκτήματα. Στο κράμα του περιέχεται ασήμι, χαλκός, κασσίτερος, ψευδάργυρος και δυστυχώς υδράργυρος.
Προβληματισμοί με την χρήση υδραργύρου:
1) Ο υδράργυρος θεωρείται τοξικός για τα έμβια όντα και οικολογικά επικίνδυνος. Συσσωρεύεται στον υδροφόρο ορίζοντα και μέσω της τροφικής αλυσίδας στον οργανισμό μας.
2) Στην στοματική κοιλότητα συμβαίνουν ηλεκτροχημικές διεργασίες (γαλβανικά ρεύματα), οι οποίες έχουν ενοχοποιηθεί για την δημιουργία λευκών πλακών στον βλεννογόνο του στόματος οι οποίες θα πρέπει να παρακολουθούνται. Έχουν αναφερθεί στατιστικά αυξημένοι τίτλοι υδραργύρου στα ούρα, εγκέφαλο, μυελό των οστών, νεφρά και ήπαρ, καθώς και απώλεια γεύσης, μεταλλική γεύση και ύπαρξη ηλεκτρικών μικροκενώσεων όταν ακουμπήσει κάτι μεταλλικό στα σφραγίσματα από αμάλγαμα.
3) Οδοντίατροι και ιατροί προσανατολισμένοι στην ομοιοπαθητική θεωρούν ότι το αμάλγαμα είναι υπαίτιο πολλών συμπτωμάτων και παθήσεων όπως ζαλάδας, κατάθλιψης, ρευματοειδών παθήσεων, φλεγμονής των βλεννογόνων , προβλημάτων στο γαστρεντερικό και πολλών άλλων.
Για πολλές δεκαετίες, το αμάλγαμα υπήρξε το πιο διαδεδομένο υλικό για σφραγίσματα στην οδοντιατρική. Ήταν εύκολο στη διαμόρφωση, στερεοποιούταν γρήγορα και εμφάνιζε πολύ μεγάλη αντοχή στις δυνάμεις της μάσησης. Οι περισσότεροι από εμάς θυμόμαστε (ή έχουμε ακόμα) τα γνωστά μαύρα σφραγίσματα στα πίσω δόντια. Παρότι ανθεκτικό και λειτουργικό, σήμερα το αμάλγαμα θεωρείται παρωχημένο υλικό.
⚠️ Μειονεκτήματα και προβληματισμοί
Παρά την ανθεκτικότητά του, το αμάλγαμα παρουσιάζει σοβαρά μειονεκτήματα:
1. Αισθητική
🔸 Το μαύρο χρώμα είναι εμφανές, ιδιαίτερα κατά το γέλιο ή την ομιλία.
🔸 Δεν συνάδει με φυσική οδοντοστοιχία.
2. Περιεχόμενο υδραργύρου
🔸 Ο υδράργυρος θεωρείται τοξικός σε υψηλές συγκεντρώσεις.
🔸 Παγκοσμίως γίνονται προσπάθειες περιορισμού της χρήσης του.
3.Παρουσιάζει την ιδιότητα της δευτερογενούς διαστολής
🔸 Το αμάλγαμα διαστέλλεται με την πάροδο του χρόνου, δημιουργώντας μικρορωγμές ή σπασίματα στα τοιχώματα του δοντιού.
4. Ανεπαρκής συγκόλληση
🔸 Δεν προσκολλάται χημικά στον ιστό, απλώς “πακτώνεται” μηχανικά.
🌍 Περιβαλλοντική και νομική διάσταση
-
Η Σύμβαση της Μιναμάτα για τον περιορισμό του υδραργύρου έχει συστήσει μείωση χρήσης του οδοντιατρικού αμαλγάματος.
-
Σε πολλές χώρες, απαγορεύεται η χρήση του σε παιδιά, εγκύους και θηλάζουσες.
- Επίσης σε πολλές χώρες, η χρήση οδοντιατρικού αμαλγάματος ή η αφαίρεσή του από το στόμα πρέπει να γίνεται πάντα εφαρμόζοντας τεχνικές ασφαλούς διαχείρισης αμαλγάματος.
🔄 Πρέπει να αντικαταστήσω τα μαύρα σφραγίσματά μου;
Η επιστημονική κοινότητα κατέληξε οτι: κίνδυνος από υδράργυρο υπάρχει κατά την τοποθέτηση ή την αφαίρεση των εμφράξεων αμαλγάματος από το στόμα.
🛡️ Για αυτό το λόγο στα οδοντιατρεία είμαστε υποχρεωμένοι να εφαρμόζουμε τεχνικές ασφαλούς διαχείρισης αμαλγάματος με χρήση ελαστικού απομονωτήρα (rubber dam), αναρροφητικού συστήματος και προστασίας του ασθενούς.
Τελικά πρέπει να αντικαταστήσω το μαύρο μου σφράγισμα:
Ο θεράποντας οδοντίατρος θα σας απαντήσει σε αυτό το ερώτημα σταθμίζοντας για κάθε έμφραξη αμαλγάματος ξεχωριστά τη σχέση οφέλους – ζημίας.
Γενικά ισχύει οτι αντικαθίσταται:
-
Εάν υπάρχει ρωγμή, διαρροή ή περιεμφρακτική τερηδόνα
-
Για αισθητικούς λόγους όταν βρίσκονται σε εμφανή σημεία
-
Αν υπάρχει έντονη ανησυχία για τον υδράργυρο
🛡️ Και πάντα εφαρμόζοντας τεχνικές ασφαλούς διαχείρισης αμαλγάματος.
